Jesteś tutaj
Strona główna > Badania > Badanie klirensowe

Badanie klirensowe

Badanie nazywane jest również: OKREŚLENIE WIELKOŚCI FILTRACJI NERKOWEJ
Nazwa zwyczajowa: Klirens

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA

Określanie wielkości filtracji kłębkowej oparte jest na badaniu tzw. współczynnika oczyszczania organizmu z substancji, która ulega przefiltrowaniu w kłębkach nerkowych, natomiast nie podlega wchłanianiu zwrotnemu w cewkach nerkowych. Do takich związków, które muszą być w tym celu wprowadzane sztucznie do układu naczyniowego człowieka, należy wielocukier – inulina. Istnieje natomiast substancja własna, wytwarzana w organizmie, która podlega podobnym prawom, a jest nią kreatynina. Dla celów praktycznych zwykle wykonuje się badanie wielkości filtracji kłębkowej poprzez określenie współczynnika oczyszczania (tzw. klirensu, z angielskiego clearance) endogennej kreatyniny. Zatem klirens jest tą hipotetyczną objętością osocza, która zostaje całkowicie „oczyszczona” z danego składnika (np. kreatyniny), wskutek wydalania go do moczu, w jednostce czasu.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?

Badanie służy określeniu podstawowej czynności nerek, jaką stanowi filtracja kłębkowa. Powtarzając badanie co pewien czas, uzyskuje się w ten sposób informacje o dynamice postępu niewydolności nerek. Określenie filtracji kłębkowej może także służyć badaniu wpływu stosowanych metod terapeutycznych lub leków na funkcję nerek. Należy zaznaczyć, że zmniejszenie tego parametru jest jedną z pierwszych wskazówek ukazujących upośledzenie funkcji nerek.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA

  • Konieczność określenia czynności filtracyjnej nerek.
  • Stosowanie lub konieczność zastosowania leków, których dawkę należy dostosowywać do wielkości filtracji kłębkowej.
  • Stany prowadzące do przewlekłej niewydolności nerek.

Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA

Nie ma specjalnych zaleceń. Należy jednak pamiętać by w ciągu doby w której będzie wykonywana zbiórka moczu nie przeprowadzać innych badań które mogłyby wpływać na wyniki prowadzonej oceny filtracji kłębkowej (np. urografii). U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek należy ewentualnie badanie filtracji kłębkowej poprzedzić określeniem stężenia kreatyniny w surowicy.

BADANIA POPRZEDZAJĄCE

Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań. Zwykle zlecenie badania jest konsekwencją szczegółowych badań lekarskich.

OPIS BADANIA

Badanie polega na zbieraniu moczu powstającego w ciągu 24 godzin (zwykle od 7oo do 8oo dnia następnego) oraz pobraniu krwi najczęściej zaraz przed/po zakończeniu tej zbiórki (patrz „Zbiórka dobowa moczu” w „Badanie moczu” w rozdziale „Badania laboratoryjne”). Zarówno w surowicy, jak też w moczu oznacza się stężenie kreatyniny i przy pomocy odpowiednich wzorów oblicza się współczynnik oczyszczenia dla kreatyniny (klirens kreatyniny), który w bardzo dużym przybliżeniu określa wielkość filtracji kłębkowej. Należy zwrócić uwagę na dokładne zebranie wszystkich porcji moczu w ciągu doby oraz na to, by ilość przyjmowanych w tym czasie płynów nie odbiegała od zwykle spożywanych. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu (najczęściej wykazu wartości liczbowej badanego parametru).

CZAS

Badanie trwa 24 godziny, ale nie ogranicza w zasadniczy sposób możliwości wykonywania codziennych czynności

INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE

Przed badaniem

  • Występowanie okoliczności uniemożliwiających dokładne wykonanie zbiórki dobowej moczu (np. biegunka).
  • Aktualnie przyjmowane leki.
  • Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna).

W czasie badania

  • Wystąpienie okoliczności uniemożliwiających dokładne wykonanie zbiórki dobowej moczu lub przyjęcia zwykłej ilości płynów (np. wymioty).

JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?

Nie ma specjalnych zaleceń.

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU

Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.

Opracowano na podstawie:
prof. dr hab. med. Bolesław Rutkowski
Określenie wielkości filtracji nerkowej
„Encyklopedia Badań Medycznych”
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996

Top