Jesteś tutaj
Strona główna > Witaminy > Witamina B6

Witamina B6

WITAMINA B6

Synonimy: pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina, adermina.

JAK ODKRYTO WITAMINĘ B6

W 1930 r. Chick i Copping opisali nową witaminę, którą nazwali czynnikiem I. W cztery lata później dokonał tego samego György. W 1935r. Birch, György i Harris wykazali, że niedobór tej witaminy powoduje u szczurów ostre zapalenie skóry, nie ustępujące pod wpływem leczenia kwasem nikotynowym, które dla odróżnienia od pelagry nazwano akrodynią. W 1935 r. W pięciu różnych laboratoriach wyizolowano witaminę B6 z otrąb ryżu. Potem Kuhm ustalił wzór pirydoksyny, a w 1939 r. Harris i Falkers oraz Kuhm i współpracownicy dokonali jej syntezy.

BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI WITAMINY B6

Nazwa witamina B6 obejmuje grupę trzech naturalnych związków pirydynowych ulegających w organizmie wzajemnym przekształceniom i wykazujących podobne działanie biologiczne.

Pirydoksyna jest białym krystalicznym proszkiem, lekko gorzkawym o temperaturze topnienia 160°C. Rozpuszcza się w wodzie, słabo w 95% alkoholu etylowym, nie rozpuszcza się w eterze. Jest odporna na działanie temperatury i utlenianie, podatna na działanie promieniowania ultrafioletowego. Syntetyczna pirydoksyna jest produkowana w postaci chlorowodorku. Pirydoksyna, pirydoksal i pirydoksamina są koenzymem dla ponad 50 różnych enzymów (transaminaz, dekarboksylaz, dezaminaz, oksydaz) katalizujących przemiany biochemiczne białek, tłuszczów i węglowodanów. W przemianach niektórych aminokwasów jak np.: tryptofanu, fenyloalaniny i tyrozyny pełnią szczególną rolę katalizując kolejne etapy przekształceń związków chemicznych.

GDZIE WYSTĘPUJE WITAMINA B6

Głównym źródłem witaminy B6 są produkty zbożowe i ziemniaki (pirydoksyna) oraz mięso i wędliny (pirydoksal i pirydoksamina). Najmniejsze ilości witaminy B6 (poniżej 0,05 mg w 100 g) zawierają płatki kukurydziane, mąka pszenna o najniższym wymiale tzw. typ 500, pieczywo pszenne oraz jabłka, wiśnie i porzeczki.
W mleku i przetworach mlecznych znajduje się poniżej 0,10 mg tej witaminy w 100 g.

Produkty spożywcze pod względem zawartości witaminy B6 można podzielić na 5 grup.

Zawartość witaminy B6 w 100 gProdukty spożywcze
Poniżej 0,05mgmąka pszenna wrocławska, pieczywo (bułki pszenne), płatki kukurydziane, owoce (brzoskwinie, grejpfruty, jabłka, wiśnie, porzeczki czerwone), ogórki
0,05 – 0,10 mgmleko, jogurty, kasza manna, owoce (porzeczki czarne, truskawki, mandarynki, morele), warzywa (kapusta biała), ryby – mintaj
0,10 – 0,50 mgpieczywo (chleb mieszany, chleb pszenny, chleb żytni razowy), kasza jęczmienna, ryż brązowy, jaja, owoce (pomarańcze, kiwi, banany), warzywa (brokuły, marchew, brukselka), ryby (dorsz), kury
0,50 – 1,00 mgmięso z piersi indyka, wątroba wieprzowa i wołowa, makrela, łososie, fasola biała, kasza gryczana, soja
Powyżej 1,00 mgotręby pszenne, zarodki pszenne

Szczególnie bogate w pirodyksynę są:

Artykuły spożywcze (100 g)miligramy
wątróbka0,90
ziarna soi0,86
kiełki pszeniczne0,72
orzechy włoskie0,68
ryby0,39
banany0,34
mięso pręgi0,30
szpinak0,25
awokado0,22
mąka pełnoziarnista0,17
drób0,17

FUNKCJE WITAMINY B6 W ORGANIZMIE

  • Uczestniczy w przemianie aminokwasów i syntezie białek oraz metabolizmie kwasów tłuszczowych.
  • Niezbędna w syntezie porfiryn (synteza hemu do hemoglobiny – niezbędnej w produkcji krwinek czerwonych) i hormonów (np.: histamina, serotonina)
  • Wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego
  • Podnosi odporność immunologiczną organizmu i uczestniczy w tworzeniu przeciwciał.

SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU WITAMINY B6

Objawy hipowitaminozy (niedoboru)

  • Stany zapalne skóry – dermatitis (łojotokowe zmiany na twarzy, podrażnienie języka i błon śluzowych jamy ustnej, podobnie jak w przypadku braku witaminy B2 i PP).
  • Zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym (apatia, bezsenność, nadwrażliwość, napady drgawek).
  • Zwiększona podatność na infekcje.
  • Niedokrwistość.

Objawy hiperwitaminozy (nadmiaru)

Organizm dobrze toleruje duże dawki witaminy B6. Przy dłuższym stosowaniu pirydoksalu w ilości 2g dziennie mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne.

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę B6

Grupa ludności – wiek, latamg/osobę – normy zalecane
Niemowlęta
0 – 0,5
0,5 – 1,0
0,8
1,0
Dzieci
1 – 3
4 – 6
7 – 9
1,2
1,4
1,6
Dziewczęta
10 – 12
13 – 15
16 – 18
1,6
1,7
1,8
Chłopcy
10 – 12
13 – 15
16 – 18
1,8
2,0
2,4
kobiety aktywność fizyczna 19 – 25
mała
umiarkowana
duża
1,8
2,0
2,2
kobiety aktywność fizyczna 26 – 60
mała
umiarkowana
duża
1,8
2,0
2,2
kobiety ciężarne II – III trymestr3,0
kobiety karmiące2,9
kobiety powyżej 60 lat2,2
mężczyźni 19 – 25
aktywność mała
umiarkowana
duża
2,2
2,4
2,6
mężczyźni 26 – 60
aktywność mała
umiarkowana
duża
2,2
2,4
2,6
Powyżej 60 lat2,4

W normalnych warunkach dzienne zapotrzebowanie człowieka na witaminę B6 wynosi 2 – 3 mg pirydoksyny. Czynniki takie jak stres, miesiączka, ciąża, niewydolność serca, podeszły wiek, zbyt niski poziom cukru we krwi, zażywanie pigułek antykoncepcyjnych znacznie zwiększają zapotrzebowanie na pirydoksynę.

opracowanie: mgr inż. Krystyna Beata Radziwon

Top