Jesteś tutaj
Strona główna > Witaminy > Witamina H

Witamina H

WITAMINA H

Synonimy: biotyna, koenzym R.

JAK ODKRYTO WITAMINĘ H

W 1927r. Boas i współpracownicy wywołali zmiany na skórze u szczurów, następnie podawali różne produkty spożywcze określając skuteczność leczenia choroby skóry. Nieznany jeszcze czynnik, skuteczny w leczeniu zmian skórnych, György nazwał witaminą H od niemieckiego słowa Haut – skóra. W 1935 r. Kögl doniósł o wyizolowaniu z żółtka jaja krystalicznego związku, który pobudzał wzrost drożdży. Czynnik ten nazwano Biotyną. Dwa lata wcześniej Alison i współpracownicy opisali koenzym R pobudzający wzrost niektórych drobnoustrojów, mający identyczne działanie jak biotyna. W 1936 roku Harris zsyntezował witaminę H.

WŁAŚCIWOŚCI WITAMINY H

Pod względem chemicznym biotyna składa się z dwóch pierścieni – tiofenolowego i imidazolowego oraz łańcucha bocznego kwasu walerianowego. Wolna biotyna jest białą krystaliczną substancją, rozpuszczalną w wodzie i w alkoholu, a słabo rozpuszczalną w chloroformie, eterze etylowym i eterze naftowym. Krystalizuje w postaci dużych igieł o temperaturze topnienia 230°C.

Biotyna jest bardzo odporna na ogrzewanie oraz na działanie kwasów i zasad, stąd obróbka kulinarna ma nieznaczny wpływ na zawartość tej witaminy. Związki utleniające inaktywują biotynę.

W przyrodzie spotyka się pochodne biotyny: oksybiotynę (atom siarki jest tu zastąpiony atomem tlenu) i destiobiotynę (atom siarki jest zastąpiony dwoma atomami wodoru), które mają słabsze właściwości biologiczne.

GDZIE WYSTĘPUJE WITAMINA H

W produktach spożywczych biotyna występuje w stanie wolnym jak i związanym z białkami. W postaci wolnej znajduje się głównie w mleku i w warzywach, a w związanej w mięsie i drożdżach. Biotynę znaleziono prawie we wszystkich tkankach roślin i zwierząt, przy czym w większych ilościach w młodszych lub szybko rosnących (tkanka embrionalna, nowotworowa) niż w dojrzałych. Dość dużo biotyny znajduje się w drożdżach, wątrobie, nerkach, trzustce i nadnerczach.

Szczególnie bogate w biotynę są poniższe produkty

Artykuły spożywcze 100gMiligramy
wątróbka102
mąka sojowa63
żółtko jaja54
orzechy włoskie37
orzechy ziemne31
sardynki21
migdały17
grzyby15
ryż naturalny9

Ubogie źródła biotyny to:

Owoce i warzywa   – 3mg w 100g
mleko– 2mg w 100g

Należy zaznaczyć, że w surowym jajku znajduje się awidyna, która wiąże trwale biotynę i uniemożliwia jej wykorzystanie. Podczas gotowania jaja następuje denaturacja awidyny dzięki czemu biotyna staje się w pełni przyswajalna.

FUNKCJE WITAMINY H W ORGANIZMIE

  • Wpływa na właściwe funkcjonowanie skóry oraz włosów
  • Uczestniczy w syntezie kwasów tłuszczowych.
  • Współdziała w przemianie aminokwasów i cukrów.
  • Wpływa na układ immunologiczny.
  • Uczestniczy z witaminą K w syntezie protrombiny (odpowiedzialna za krzepliwość krwi).
  • Bierze udział w reakcjach przenoszenia grup karboksylowych

SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU WITAMINY H

Hipowitaminoza (niedobór)

  • Łuszczycowe zmiany skóry na dłoniach, nogach i ramionach, wysuszenie i przebarwienia skóry oraz błon śluzowych.
  • Podwyższenie poziomu cholesterolu i barwników żółciowych we krwi.
  • Bóle mięśniowe, osłabienie i apatia.

Hiperwitaminoza (nadmiar)

  • Do tej pory nie określono toksycznego wpływu biotyny na organizm ludzki.

DZIENNE ZAPOTRZEBOWANIE NA WITAMINĘ H

Witamina H (Biotyna) należy do witamin, które podobnie jak kwas pantotenowy nie są umieszczane w normach żywieniowych. Nieznane są także typowe objawy awitaminozy u człowieka. Część zapotrzebowania na biotynę jest pokrywana przez mikroflorę jelitową.

opracowanie: mgr inż. Krystyna Beata Radziwon

Top