Elektrokardiografia przezprzełykowa i stymulacja przezprzełykowa to specjalistyczne badania wykorzystywane w diagnostyce wybranych zaburzeń rytmu serca. Elektroda wprowadzona do przełyku znajduje się blisko lewego przedsionka, dzięki czemu można uzyskać czytelniejszy zapis aktywności przedsionków albo przeprowadzić kontrolowaną stymulację serca.
Badanie nazywane jest również: EKG przezprzełykowe i stymulacja przezprzełykowa
Teoretyczne i techniczne podstawy badania
Z racji bezpośredniej bliskości lewego przedsionka serca i przełyku, w niektórych przypadkach wykorzystuje się w diagnostyce zaburzeń rytmu i przewodnictwa możliwość rejestracji elektrokardiograficznej (EKG) w bezpośredniej bliskości serca, jak również stymulację elektryczną serca tą samą drogą w celu zdiagnozowania zaburzeń rytmu i przewodnictwa elektrycznego serca.
Czemu służy badanie?
Badanie to umożliwia w sposób nieinwazyjny diagnostykę niektórych zaburzeń rytmu i przewodnictwa elektrycznego serca oraz zaburzeń ukrwienia mięśnia sercowego.
Badanie przezprzełykowe jest szczególnie pożyteczne w diagnostyce niemiarowości pracy serca ze względu na możliwość uzyskania w zapisie elektrokardiograficznym wyraźnych kształtów tzw. załamków przedsionkowych.
Wskazania do wykonania badania
- Diagnostyka nadkomorowych zaburzeń rytmu.
- Podejrzenie zaburzeń powstawania bodźców elektrycznych w węźle zatokowo-przedsionkowym.
Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza
Badania poprzedzające
Najczęściej wykonywany jest spoczynkowy, zwykły zapis EKG.
Sposób przygotowania do badania
Patrz „Sposób przygotowania do znieczulenia” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. U dzieci badanie wykonuje się w znieczuleniu ogólnym.
Opis badania
Pacjent najczęściej jest badany w pozycji siedzącej (czasami leżącej). Po znieczuleniu tylnej ściany gardła (zwykle roztworem xylocainy w aerozolu), badający do jamy ustnej badanego wkłada elektrodę (ok. 3 mm średnicy) i prosi o jej połknięcie, jednocześnie przesuwając ją do przodu na głębokość około 32-38 cm, licząc od zębów. Następnie elektrodę łączy z aparatem do elektrokardiografii (EKG) i zewnętrznym stymulatorem serca. Rejestracja zapisu EKG z przełyku jest zupełnie niebolesna, natomiast stymulacja serca elektrodą przełykową może być odbierana przez badanego jako nieprzyjemne uczucie pieczenia, bólu za mostkiem lub w przełyku. Objawy te są krótkotrwałe i związane bezpośrednio ze stymulacją serca i przełyku prądem o napięciu 8-25 V i natężeniu 15-25 mA. Patrz dodatkowo „Opis metod znieczulenia” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi wykresami (zapisem czynności elektrycznej serca w wybranym czasie).
Badanie trwa zwykle kilkanaście minut.
Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie
W czasie badania
- Wszelkie nagłe dolegliwości (np. ból, pieczenie).
Jak należy zachowywać się po badaniu?
Zalecane jest niespożywanie napojów i posiłków do czasu utrzymywania się znieczulenia tylnej ściany gardła (zwykle do kilkunastu minut po badaniu).
Patrz dodatkowo „Jak należy zachowywać się po znieczuleniu?” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Możliwe powikłania po badaniu
Możliwość sprowokowania odruchu wymiotnego. Patrz dodatkowo „Możliwe powikłania po znieczuleniu” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.
Opracowano na podstawie:
dr n. med. Dariusz Ciećwierz
Elektrokardiografia przezprzełykowa i stymulacja przezprzełykowa
„Encyklopedia Badań Medycznych”
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996