Podstawowe pojęcia - Na czym polegają mechanizmy odporności - Na czym polega działanie szczepionek - A co ze szczepieniami przeciwko grypie? - Kalendarz szczepień


Opracowano na podstawie Załącznika nr 1
do Rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 21 czerca 2000 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 664)

KALENDARZ SZCZEPIEŃ


I.A. Szczepienia dzieci i młodzieży wg wieku

Wiek Szczepienie przeciw Uwagi
1 rok
życia
w ciągu 24 godzin po urodzeniu WZW typu B - domięśniowo

GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG
Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy powinno być wykonane jednocześnie lub nie później niż w 24 godz. od szczenienia przeciw WZW typu B.

Dwie kolejne dawki szczepienia pierwotnego przeciw WZW typu B podawane są w odstępach sześciotygodniowych, trzecia dawka uzupełniająca szczepienie podstawowe po 6 miesiącach od pierwszej dawki (cykl 0; 1; 6).
Dawkę drugą szczepionki WZW typu B należy podać jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki DTP, a dawkę trzecią - jednocześnie z trzecią dawką POLIO.

Jako pierwszą dawkę szczepienia przeciw POLIOMYELITIS stosuje się szczepionkę zabitą IPV. Podaje się ją na przełomie 3 i 4 miesiąca życia jednocześnie z drugą dawką szczepionki DTP. Pozostałe dawki szczepienia POLIO prowadzi się szczepionką żywą.
Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia żywą szczepionką przeciw poliomyelitis (OPV) należy wykonać również pozostałe dawki podskórnie szczepionką inaktywowaną (IPV) w cyklu jak szczepionką żywą.


Trzy kolejne dawki szczepienia podstawowego DTP podawane są w odstępach sześciotygodniowych.

U dzieci z przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw krztuścowi można:
  1. zastosować szczepionkę DT - według zaleceń producenta. Wówczas w 2 miesiącu życia trzeba podać domięśniowo szczepionkę przeciw WZW typu B, a po 6 tygodniach jednocześnie zaszczepić pierwszą dawką DT (podskórnie) i pierwszą dawką szczepionki POLIO (IPV - podskórnie). Po następnych 6 tygodniach podać: drugą dawkę szczepionki DT (podskórnie) i jednocześnie - drugą dawkę szczepionki POLIO (OPV - doustnie);
  2. rozważyć zastosowanie szczepionki DTaP (z bezkomórkową komponentną krztuścową) w cyklu jak DTP.
Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO
2 miesiąc życia
(po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B)
WZW typu B - domięśniowo

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI - podskórnie szczepionką DTP
przełom 3 i 4 miesiąca życia
(po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia)
BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI - podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką zabitą - IPV (1, 2 i 3 typ wirusa) pierwsza dawka
5 miesiąc życia
(po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia)
BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI - podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką żywą poliwalentną OPV (1, 2 i 3 typ wirusa) druga dawka
przełom 6 i 7 miesiąca życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia) WZW typu B - domięśniowo

POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką żywą poliwalentną OPV (1, 2 i 3 typ wirusa) trzecia dawka
12 miesiąc życia GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG Szczepienie tylko u dzieci, które w wyniku pierwszego szczepienia BCG nie mają blizny bądź mają bliznę o średnicy mniejszej niż 3 mm.
U dzieci ze styczności z chorym na gruźlicę należy wykonać próbę tuberkulinową i szczepić dzieci tuberkulinoujemne w dniu odczytania próby.
2 rok
życia
13-14 miesiąc życia ODRZE - podskórnie szczepionką żywą Szczepienie podstawowe.
Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie dwóch miesięcy od wyzdrowienia.
Zamiast szczepionki pojedynczej przeciw odrze można podać w 13-15 miesiącu życia szczepionkę potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce zalecaną w części IIB PSO.
16-18 miesiąc życia BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI - podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką żywą poliwalentną OPV (1, 2 i 3 typ wirusa) czwarta dawka
Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienie podstawowe DTP i POLIO.
Dzieci, które w pierwszym roku życia otrzymały dwie dawki DT, należy zaszczepić podskórnie trzecią dawką DT.
Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia żywą szczepionką przeciw poliomyelitis (OPV) należy podać podskórnie szczepionkę inaktywowaną (IPV).
okres
przed-
szkolny
6 rok życia BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie szczepionką DT

POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką żywą poliwalentną OPV (1, 2 i 3 typ wirusa)
Pierwsza dawka przypominająca
7 rok życia







po 6 tygodniach od szczepienia przeciw ODRZE
ODRZE - podskórnie szczepionką żywą






GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG
Dawka przypominająca. Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie dwóch miesięcy od wyzdrowienia. Zamiast szczepionki pojedynczej przeciw odrze można podać szczepionkę potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce zalecaną w części IIB PSO.

Szczepienie bez próby tuberkulinowej. U dzieci ze styczności z chorym na gruźlicę należy wykonać próbę tuberkulinową i szczepić dzieci tuberkulinoujemne w dniu odczytania próby.
szkoła
podsta-
wowa
i gimna-
zjum
11 rok życia POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką żywą poliwalentną OPV (1, 2 i 3 typ wirusa) Druga dawka przypominająca
12 rok życia GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG Tylko dzieci z ujemnym wynikiem próby tuberkulinowej Mantoux.
Szczepienie należy wykonać w dniu odczytania próby.
13 rok życia RÓŻYCZCE - podskórnie Tylko dziewczęta.
14 rok życia WZW typu B - domięśniowo
3-krotnie w cyklu 0; 1; 6 miesięcy


BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie szczepionką Td
Szczepienie należy podać młodzieży rozpoczynającej naukę w gimnazjum (I lub II klasa).
Nie należy szczepić osób szczepionych podstawowo w ramach szczepień zalecanych.


Druga dawka przypominająca. Szczepienie można podać jednocześnie (tzn. w tym samym dniu) ze szczepieniem przeciwko WZW typu B
szkoła
ponad-
podsta-
wowa
18 rok życia GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG Tylko osoby z ujemnym wynikiem próby tuberkulinowej Mantoux.
Szczepienie należy wykonać w dniu odczytania próby.
19 rok życia
lub ostatni rok nauki w szkole
BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie szczepionką Td Trzecia dawka przypominająca; nie powinna być podana wcześniej niż po upływie 3 lat od ostatniej dawki szczepionki DT lub Td.

I.B. Szczepienia osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie

Szczepienie przeciw Osoby podlegające szczepieniu Uwagi
GRUŹLICY
- śródskórnie szczepionką BCG
  • tuberkulinoujemni studenci akademii medycznych i uczniowie policealnych szkół medycznych (w pierwszym miesiącu nauki) nie zbadani próbami tuberkulinowymi w ciągu ostatnich 12 miesięcy
Szczepienie należy wykonać w dniu odczytania próby tuberkulinowej Mantoux
WZW typu B
- domięśniowo
  • pracownicy wykonujący zawody medyczne o wysokim ryzyku zakażenia
  • uczniowie średnich i policealnych szkół medycznych oraz studenci akademii medycznych w ciągu pierwszego roku szkolnego / akademickiego
  • osoby z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV (domownicy oraz osoby przebywające w zakładowych opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych)
Szczepienia podstawowe wg schematu:
0, 1, 6 miesięcy

Pojedyncze dawki przypominające:
w odstępach co pięć lat tylko dla pracowników służby zdrowia narażonych w sposób szczególny na zakażenie.
BŁONICY - podskórnie szczepionką monowalentną (d, D) lub skojarzoną ze szczepionką przeciw TĘŻCOWI (Td, DT)
  • osoby ze styczności z chorymi na błonicę,
  • pracownicy służby zdrowia, personel zatrudniony w ośrodkach dla uchodźców, wytypowani funkcjonariusze policji, osoby zatrudnione na przejściach granicznych oraz przy obsłudze pasażerów w komunikacji lotniczej, kolejowej i autobusowej na trasach międzynarodowych w kierunku wschodnim.
  • osoby wyjeżdżające do państw, w których występują zachorowania na błonicę,
  • osoby w wieku 20-29 lat ze wschodnich województw przygranicznych.
W szczepieniach przypominających należy podać:
  • osobom w wieku do 30 lat - jedną dawkę d (Td)
  • osobom w wieku 30 lat i starszym - jedną dawkę d (Td), a po miesiącu drugą dawkę d (Td)
  • dzieciom - jedną dawkę DT lub D, zależnie od wskazań.
TĘŻCOWI
- podskórnie szczepionką zabitą
ze wskazań indywidualnych osoby, które uległy zranieniu. Liczba dawek zależy od daty i cyklu poprzedniego szczepienia; w uodpornieniu czynno-biernym podaje się także anatoksynę tężcową.
WŚCIEKLINIE
- domięśniowo szczepionką zabitą
ze wskazań indywidualnych osoby podejrzane o zakażenie wirusem wścieklizny (pokąsane przez zwierzęta podejrzane o wściekliznę, dzikie lub nieznane).
Szczepienie w wytypowanych punktach szczepień przy szpitalach zakaźnych lub wojewódzkich stacjach sanitarno-epidemiologicznych.
Cykl szczepień wg zaleceń producenta. W przypadku ciężkich pokąsań należy zastosować swoistą immunoglobulinę jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki.
DUROWI BRZUSZNEMU
- podskórnie szczepionką Ty lub TyTe
decyzję podejmuje wojewódzki inspektor sanitarny zależnie od lokalnej sytuacji epidemiologicznej Szczepienie podstawowe wg schematu 0, 1, 12 miesięcy. Pojedyncze dawki przypominające: w odstępach co 3-5 lat.

II.A. Szczepienia zalecane finansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministerstwa Zdrowia

Szczepienie przeciw Zalecane osobom Uwagi
WZW typu B
- domięśniowo
  • przewlekle chorym o wysokim ryzyku zakażenia.
  • chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych*
Szczepienie podstawowe wg schematu 0, 1, 6 miesięcy.
* patrz "Informacje uzupełniające" (cz. III PSO pkt B 4.)

II.B. Szczepienia zalecane nie finansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministerstwa Zdrowia

Szczepienie przeciw Zalecane osobom Szczepionki zarejestrowane w Polsce
WZW typu B domięśniowo
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • dzieciom nie podlegającym szczepieniom obowiązkowym
  • młodzieży
  • osobom w wieku 20-40 lat, zwłaszcza kobietom
  • osobom, które ze względu na tryb życia lub wykonywane zajęcia są narażone na zakażenia związane z uszkodzeniem ciągłości tkanek lub poprzez kontakt seksualny
zaleca się szczepionki rekombinowane:

ENGERIX-B (SmithKline Beecham)
HB-VAX-II (Merck Sharp Dohme)
WZW typu A domięśniowo
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży; szczególnie zalecane dzieciom rozpoczynającym naukę w szkole podstawowej, które nie chorowały na WZW typu A
  • osobom wyjeżdżającym do krajów rozwijających się i innych o wysokiej zapadalności na WZW typu AM
  • osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności
HAVRIX (SmithKline Beecham)
VAQTA (Merck Sharp Dohme)

AVAXIM (Pasteur Merieux) tylko dla dorosłych
ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE - podskórnie
- jedną dawkę szczepionki skojarzonej
  • dzieciom w wieku 13-15 miesięcy oraz w 7 roku życia zamiast obowiązkowego szczepienia przeciw odrze;
    podawane w wywiadzie przebycie zachorowań na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie 2 miesięcy od wyzdrowienia
zaleca się szczepionkę:
MMR II (Merck Sharp Dohme)
zawierającą atenuowany szczep świnkowy Jeryl Lynn
ŚWINCE - podskórnie
- jedną dawką szczepionki pojedynczej
  • dzieciom od 13 miesiąca życia nie szczepionym przeciw śwince (szczepionkami skojarzonymi);
    podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na świnkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie 2 miesięcy od wyzdrowienia
MUMPSV AXI (Merck Sharp Dohme)
zawiera atenuowany szczep świnkowy Jeryl Lynn
GRYPIE
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
Szczepionki ważne są tylko jeden rok ze względu na coroczne zmiany składu według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.
ze wskazań klinicznych i indywidualnych:
  • przewlekle chorym (astma, cukrzyca, niewydolność układu krążenia, oddychania, nerek)
  • w stanach obniżonej odporności
  • w podeszłym wieku
ze wskazań epidemiologicznych:
  • pracownikom służby zdrowia, szkolnictwa, handlu, transportu, budownictwa oraz osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą ludzi bądź pracującym na otwartej przestrzeni.
"split" - zawierające rozszczepione wiriony:
BEGRIVAC (Chiron Behring GmbH & Co)
FLUARIX (SmithKline Beecham)
VAXIGRIP (Pasteur Merieux)
podjednostkowe:
INFLUVAC (Solvay Duphar B.V.)
FLUVIRIN (Medeva Pharma Ltd)
ISIFLUZONALE S.U. (I.S.I.S.p.A)
KLESZCZOWEMU ZAPALENIU MÓZGU
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby:
    osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasu, stacjonującemu wojsku, rolnikom, młodzieży odbywającej praktyki oraz turystom i uczestnikom obozów i kolonii
ENCEPUR (Chiron Behring GmbH & Co)
FSME-IMMUN Inject (Baxter AG)
Zakażeniom wywoływanym przez HAEMOPHILUS INFLUNZAE typ b
- domięśniowo lub podskórnie - dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • dzieciom od drugiego miesiąca życia dla zapobiegania zapaleniom opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicy, zapaleniom nagłośni itp.
    Jeżeli szczepienie stosuje się w pierwszym roku życia dziecka najlepiej dwie pierwsze dawki podać jednocześnie ze szczepionkami WZW B i DTP, natomiast dawkę trzecią ze szczepionkami DTP i POLIO (OPV).
Act-HIB (Pasteur Merieux)
HIBERIX (SmithKline Beecham)
HibTITER (Wyeth-Lederle Pharma GmbH)
PedvaxHIB (Merck Sharp Dohme)
BŁONICY, TĘŻCOWI- podskórnie
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • osobom dorosłym (szczepionym podstawowo) pojedyncze dawki przypominające co 10 lat, a nie szczepionym w przeszłości - szczepienie podstawowe.
Td (Biomed Kraków)
RÓŻYCZCE - podskórnie
- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki
  • młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w środowiskach dziecięcych (przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie) dla zapobiegania różyczce wrodzonej. Nie wolno szczepić w okresie ciąży.
    Przez trzy miesiące po szczepieniu nie należy zachodzić w ciążę.
ERVEVAX (SmithKline Beecham)
RUDIVAX (Pasteur Merieux)
ŻÓŁTEJ GORĄCZCE
I INNYM CHOROBOM
  • wyjeżdżającym za granicę, według wymogów kraju docelowego oraz Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych.
    Szczegółowych informacji udzielają wojewódzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne
Wszystkie szczepionki stosowane w punktach szczepień dla wyjeżdżających za granicę są zarejestrowane w Polsce.

III. Informacje uzupełniające

A. Szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B)
  1. Szczepienia noworodków prowadzone są trzema dawkami szczepionki w cyklu 0; 1; 6 miesięcy. Pierwsza dawka podawana jest w ciągu 24 godzin po urodzeniu (najlepiej w ciągu 12 godzin), jednocześnie ze szczepieniem przeciw gruźlicy. Druga dawka szczepienia pierwotnego - po 6 tygodniach od poprzedniej, jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecia dawka, uzupełniająca szczepienie podstawowe - po 6 miesiącach od pierwszej dawki, jednocześnie ze szczepieniem przeciw poliomyelitis (OPV).
  2. Dzieci u których rozpoczęto szczepienia według schematu czterodawkowego (w cyklu: 0; 1; 2; 12 miesięcy), powinny być szczepione w cyklu: 0; 1; 2; 12 miesięcy.
  3. Osoby narażone w sposób szczególny na zakażenie szczepione są trzema dawkami szczepionki w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy.
  4. Począwszy od roku 2000 wprowadza się szczepienia młodzieży w 14 roku życia (gimnazjaliści). Szczepienie należy wykonać dawką dla dzieci w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy w czasie nauki w I lub II klasie (pełny cykl szczepienia powinien być zakończony przed ukończeniem 15 roku życia).
    W roku 2000 należy zaszczepić jesienią dwoma dawkami młodzież klasy II; trzecią dawkę podać należy wiosną 2001 r. (młodzieży, która ukończy 15 rok życia, przed podaniem trzeciej dawki należy zastosować szczepionkę w dawce dla dorosłych lub dla dzieci, w zależności od wskazań producenta). Natomiast począwszy od roku 2001 szczepienia należy rozpoczynać wiosną u uczniów klasy I, podając przed wakacjami dwie dawki, a dawkę trzecią - jesienią (w klasie II).
  5. Pracownikom wykonującym zawody medyczne o wysokim ryzyku zakażenia HBV, szczepionym podstawowo przed 5 laty lub wcześniej, należy podawać dawkę przypominającą co 5 lat. Nie przewiduje się podawania dawek przypominających osobom z innych grup ryzyka.
  6. Osoby dializowane powinny być bezpłatnie szczepione podwójnymi dawkami szczepionki w cyklach zalecanych przez lekarza; pozostali przewlekle chorzy, narażeni w sposób szczególny na zakażenie, szczepieni są trzema dawkami pojedynczymi (w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy).
  7. Wyjaśnia się, że szczepienia osób przewlekle chorych oraz przygotowywanych do zabiegów operacyjnych nie są szczepieniami obowiązkowymi (część IIA PSO - Szczepienia zalecane finansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministerstwa Zdrowia). Należy traktować je jako uprawnienie pacjenta. Niedopuszczalne jest odmawianie zabiegu w przypadku rezygnacji ze szczepienia.
    Wykonuje się je bezpłatnie w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy. Przed operacją należy podać co najmniej dwie dawki, a zabieg przeprowadzić nie wcześniej niż po 2 tygodniach od drugiej dawki (tj. po 6 tygodniach od rozpoczęcia szczepień). Po 6 miesiącach od pierwszej dawki należy podać dawkę trzecią.
    W przypadku podjęcia szczepień w innym cyklu, wymagającym większej ilości szczepionki, należy zapewnić bezpłatnie dwie dawki przed operacją i jedną dawkę w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia szczepień; pozostałe dawki należy wykonać jako szczepienie dodatkowe (preparatem zakupionym przez pacjenta).
B. Szczepienie przeciw odrze
  1. Szczepienie przypominające w 7 roku życia należy wykonać przed przypadającym w tym samym roku życia szczepieniem przeciw gruźlicy ze względu na długie gojenie się zmian po szczepieniu przeciw gruźlicy.
  2. Zaleca się uzupełnienie dawki przypominającej szczepienia przeciw odrze dzieciom w 8-15 roku życia, które nie otrzymały jej we właściwym terminie.
C. Szczepienie przeciw odrze, śwince i różyczce
  1. Szczepienie szczepionką potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce można podać według wskazań dla szczepień zalecanych (część IIB PSO) w miejsce podstawowego szczepienia przeciw odrze w 2 roku życia oraz w miejsce uzupełniającego szczepienia przeciw odrze w 7 roku życia.
  2. U dzieci, które nie są szczepione szczepionką potrójną, można zastosować monowalentną szczepionkę przeciw śwince, najlepiej jednocześnie ze szczepieniem przeciw odrze.
D. Próby tuberkulinowe i szczepienia przeciw gruźlicy
  1. Próby tuberkulinowe przed szczepieniem BCG u dzieci zdrowych, nie pozostających w styczności z chorym na gruźlicę, należy wykonywać począwszy od 12 roku życia (w kalendarzu szczepień - I próba tuberkulinowa).
  2. Studenci akademii medycznych i uczniowie policealnych szkół medycznych rozpoczynający naukę i nie zbadani próbami tuberkulinowymi w ciągu ostatnich 12 miesięcy powinni wykonać to badanie w pierwszym miesiącu nauki, a osoby tuberkulinoujemne - poddać się szczepieniu.
E. Szczepienie przeciw Poliomyelitis
  1. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepionkę zabitą (IPV) jako pierwszą dawkę szczepienia. Podaje się ją podskórnie lub domięśniowo, na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie z drugą dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi.
  2. Pozostałe dawki szczepienia prowadzone są szczepionką żywą (OPV) doustnie.
  3. Dzieci mające przeciwwskazania do szczepienia szczepionką żywą (OPV) powinny otrzymać pozostałe dawki szczepienia szczepionką zabitą (IPV) podskórnie, w cyklu jak szczepionką żywą. Zaleca się prowadzenie tych szczepień w konsultacyjnych poradniach szczepień.
    Szczepionka IPV przeznaczona do szczepień kolejnymi dawkami może być zamawiana przez wojewódzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne dla poradni konsultacyjnej lub na wniosek indywidualny.
F. Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi
  1. Szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi prowadzone są szczepionką DTP, trzykrotnie w odstępach co 6 tygodni w pierwszym roku życia (szczepienie pierwotne) oraz jeden raz w 2 roku życia (szczepienie uzupełniające). Pierwsza dawka szczepionki podawana jest w 2 miesiącu życia, po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW B, jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw WZW B. Druga dawka - na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie ze szczepionką zabitą przeciw poliomyelitis (IPV). Trzecia dawka - w 5 miesiącu życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie ze szczepionką żywą przeciw poliomyelitis (OPV). Dawka czwarta - w 16-18 miesiącu życia, jednocześnie ze szczepionką żywą przeciw poliomyelitis (OPV).
  2. Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia szczepionką komórkową przeciw krztuścowi, które według opinii lekarza mogłyby być szczepione szczepionką acelularną (DTPa), można podać tę szczepionkę według zaleceń producenta (szczepienie odpłatne - preparaty zarejestrowane podano w pkt I).
  3. Dzieciom nie szczepionym przeciw krztuścowi z powodu przeciwwskazań, które już zostały uodpornione szczepionką DT, można po ustąpieniu przeciwwskazań w stopniu umożliwiającym uzupełnienie odporności przeciw krztuścowi przy użyciu szczepionki acelularnej, zastosować pojedynczą szczepionkę przeciw krztuścowi (Pa) według zaleceń producenta. Szczepionka dostarczana jest tylko w drodze importu indywidualnego.
G. Organizacja szczepień
  1. Przeprowadzanie szczepień dzieci w wieku szkolnym na jesieni, tj. u rozpoczynających naukę, jest uzasadnione względami merytorycznymi:
    • wyprzedza sezonową zwyżkę zachorowań (styczeń - maj następnego roku kalendarzowego),
    • chroni dzieci w nowym środowisku przed zakażeniami kontaktowymi,
    • dopiero na jesieni większość dzieci urodzonych w tym samym roku osiąga wiek wskazany w programie szczepień ochronnych.
    Jeżeli duża koncentracja szczepień utrudnia ich wykonanie albo przemawiają za tym ważne względy organizacyjne, część szczepień (zwłaszcza u dzieci kończących szkoły podstawowe lub ponadpodstawowe) można przeprowadzić w I połowie roku kalendarzowego. Wówczas należy szczepić wcześniej (przed wakacjami) dzieci kończące określony wiek w danym roku kalendarzowym, tzn. dopuszcza się wcześniejsze o około pół roku wykonywanie szczepień u dzieci w wieku szkolnym, a nie przekładanie ich na kolejny rok kalendarzowy.
  2. Określony w części IA PSO wiek dziecka należy rozumieć jak w przykładzie: dziecko, które ukończyło 3 lata, jest w czwartym roku życia.
H. Odstępy między szczepieniami
    Przypomina się, że skracanie odstępów między dawkami szczepionek bardziej pogarsza skuteczność szczepienia niż ich wydłużanie. Zgodnie z zaleceniami Komisji Epidemiologicznej Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym zalecany odstęp między podaniem szczepionek nieżywych (zabitych, anatoksyn i innych) nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie, natomiast odstęp między szczepionkami żywymi powinien wynosić nie mniej niż 6 tygodni.
    Po niżej wymienionych rodzajach szczepionek można rozpocząć kolejne szczepienia po upływie co najmniej:

    po podaniu szczepionki można podać  
    żywą zabitą
    żywej 6 tyg. 4 tyg. Szczep. żywe: - wirusowe: OPV, przeciw odrze, śwince, różyczce, żółtej gorączce;
    - bakteryjne: BCG
    zabitej 4 tyg. 4 tyg. Szczep. nieżywe: - wirusowe: IPV, przeciw WZW B i A, wściekliźnie, grypie, k.z.m.
    (zabite anatoksyny i inne) - bakteryjne: DTP, DT, Td, D, Te, TyTe, Ty, Hib i przeciw cholerze.
I. Wybrane szczepionki zarejestrowane w Polsce, które nie zostały wymienione jako zalecane:
     - przeciw WZW A i WZW B
    TWINRIX (SmithKline Beecham)
     - przeciw ospie wietrznej
    VARILRIX (SmithKline Beecham)
     - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i WZW B
    TRITANRIX HB (SmithKline Beecham)
    zawiera Pw (pełnokomórkowy składnik przeciwkrztuścowy)
    INFANRIX HepB (SmithKline Beecham)
    zawiera Pa (bezkomórkowy składnik przeciwkrztuścowy)
     - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (acelularna)
    DTaP SZCZEPIONKA SSI (Statens Serum Institut)
    INFANRIX DTPa (SmithKline Beecham)
    TRIPACEL (Connaught)
    zawierają Pa (bezkomórkowy składnik przeciwkrztuścowy)
     - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis
    TETRACOQ (Pasteur Merieux)
    zawiera IPV oraz Pw (pełnokomórkowy)
    DTaP IPV SZCZEPIONKA SSI (Statens Serum Institut)
    zawiera IPV oraz Pa (bezkomórkowy)
     - przeciw odrze, śwince i różyczce
    TRIMOVAX (Pasteur Merieux)
    zawiera szczep świnkowy Urabe AM-9
    PRIORIX (SmithKline Beecham)
    zawiera szczep świnkowy RIT 4385
     - przeciw zakażeniom pneumokokowym
    PNEUMO 23 (Pasteur Merieux)
    PNEUMOVAX 23 (Merck Sharp Dohme)
     - przeciw zakażeniom haemophilus influenzae typ b i WZW B
    PROCOMVAX (Merck Sharp Dohme)

Zobacz także: