Kordocenteza jest inwazyjnym badaniem prenatalnym polegającym na pobraniu próbki krwi płodu z naczynia pępowinowego pod kontrolą USG. Stosuje się ją, gdy mniej inwazyjne badania nie dostarczają wystarczających informacji, a także w niektórych procedurach terapeutycznych, takich jak transfuzje dopłodowe.
Teoretyczne i techniczne podstawy badania
Badanie polega na nakłuciu igłą przez powłoki brzuszne kobiety ciężarnej sznura pępowinowego i pobraniu próbki krwi (żylnej i tętniczej). Uzyskana w ten sposób krew poddawana jest analizom laboratoryjnym. Badanie można połączyć z jednoczesnym wykonaniem zabiegu terapeutycznego, polegającego np. na podawaniu krwi do układu krążenia płodu lub wykonaniu transfuzji wymiennej.
Czemu służy badanie?
Badanie umożliwia określenie szeregu parametrów laboratoryjnych krwi żylnej i tętniczej płodu, przede wszystkim przeprowadzenie badań gazometrycznych, na podstawie których można ocenić stan niedotlenienia płodu. Mimo znacznej inwazyjności badania jest ono coraz częściej stosowane, szczególnie w przypadkach leczenia konfliktu serologicznego, a także dla ustalenia etiologii oraz leczenia wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu.
Wskazania do wykonania badania
- Hipotrofia płodu.
- Transfuzje dopłodowe.
- Infuzje dopłodowe.
- Diagnostyka genetyczna.
Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza w warunkach szpitalnych.
Badania poprzedzające
Badanie poprzedza zwykle ocena ultrasonograficzna płodu. Patrz dodatkowo „Badania poprzedzające znieczulenie” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Sposób przygotowania do badania
Patrz „Sposób przygotowania do badania” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub znieczuleniu ogólnym.
Opis badania
Kordocenteza wykonywana jest w warunkach pełnej aseptyki, na sali operacyjnej, w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Przed wykonaniem nakłucia konieczne jest wykonanie badania ultrasonograficznego w celu określenia wielkości i położenia płodu oraz lokalizacji łożyska.
Po odkażeniu skóry badający wprowadza przez powłoki brzuszne specjalną igłę punkcyjną i, kontrolując obraz ultrasonograficzny, nakłuwa naczynia pępowinowe, najczęściej w okolicy przyczepu łożyskowego. Po uzyskaniu dostatecznej ilości krwi badający usuwa igłę, a w miejscu nakłucia powłok zakłada jałowy opatrunek. Patrz dodatkowo „Opis metod znieczulenia” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Wynik badania przekazywany jest w formie opisu.
Czas
Badanie trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.
Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie
Przed badaniem:
- Wszelkie informacje istotne dla wywiadu lekarskiego.
- Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna).
Jak należy zachowywać się po badaniu?
Kobieta ciężarna zazwyczaj poddawana jest temu badaniu w czasie pobytu w szpitalu.
Patrz dodatkowo „Jak należy zachowywać się po znieczuleniu?” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Możliwe powikłania po badaniu
Z badaniem tym wiąże się ryzyko infekcji wewnątrzmacicznej, krwawienia, a także uszkodzenia struktur płodu.
Patrz dodatkowo „Możliwe powikłania po znieczuleniu” w „Metody anestezjologiczne w badaniach diagnostycznych” w rozdziale „Metody znieczulania”.
Opracowano na podstawie:
dr n. med. Wiesław Tyliński
Kordocenteza
„Encyklopedia Badań Medycznych”
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996