Kiedy najlepiej zrobić USG prenatalne? Poradnik dla rodziców

Każde USG prenatalne ma swoje okno czasowe – kilkanaście dni, w których wynik jest w pełni miarodajny. Wcześniej lub później to samo badanie nie odpowie na pytania o zdrowie dziecka. Ten przewodnik podpowiada, kiedy zaplanować kolejne USG w ciąży, co obejmują i gdzie je wykonać w Bielsku-Białej.

Czym USG prenatalne różni się od zwykłego USG w ciąży?

Standardowe USG w ciąży sprawdza podstawowe parametry rozwoju i towarzyszy każdej wizycie u ginekologa prowadzącego. USG prenatalne różni się od niego celem i zakresem. Lekarz szczegółowo ocenia anatomię płodu i wychwytuje sygnały, które mogą wskazywać na wady rozwojowe lub aberracje chromosomowe.

Wykonuje je specjalista z doświadczeniem w diagnostyce prenatalnej, na sprzęcie wysokiej klasy, zgodnie z międzynarodowymi protokołami. W ośrodkach referencyjnych jest to najczęściej osoba m.in. z certyfikatem FMF (Fetal Medicine Foundation – londyńskiej Fundacji Medycyny Płodu). To badanie przesiewowe, nieinwazyjne, a jego wynik decyduje o dalszej diagnostyce.

Trzy odsłony USG prenatalnego – ciążowy kalendarz

Diagnostyka prenatalna obejmuje trzy główne badania, z których każde ma inne zadanie i wyznaczone okno czasowe. Poza nim wynik traci wiarygodność, dlatego terminy poszczególnych wizyt planuj z wyprzedzeniem.

USG genetyczne I trymestru (11+6-13+6 tydzień)

Pierwsze USG prenatalne przypada między 11. tygodniem i 6. dniem a 13. tygodniem i 6. dniem ciąży, gdy długość ciemieniowo-siedzeniowa dziecka (CRL) mieści się w przedziale 45-84 mm.

Lekarz mierzy przezierność karkową (NT), sprawdza obecność kości nosowej, a także ocenia czynność serca oraz przepływ w przewodzie żylnym i przez zastawkę trójdzielną. Zestawia ten obraz z wynikiem testu podwójnego z krwi (PAPP-A i wolną beta-hCG), co pozwala oszacować ryzyko trisomii 21, 18 i 13.

USG połówkowe II trymestru (18+0-22+6 tydzień)

Drugi etap to USG połówkowe, które specjalista przeprowadza między 18. a 22. tygodniem i 6. dniem ciąży. Analizuje wtedy budowę dziecka narząd po narządzie:

• główkę,
• mózg,
• serce,
• kręgosłup,
• nerki,
• kończyny.

Ocenia także położenie łożyska i ilość płynu owodniowego. Na tym etapie ujawnia się większość dużych wad strukturalnych – rozszczep wargi i podniebienia, wady serca czy wady cewy nerwowej.

USG III trymestru (28.-32. tydzień)

Trzecie badanie skupia się na tym, jak dziecko rośnie. Lekarz szacuje masę płodu, sprawdza jego położenie, ocenia wydolność łożyska i ilość wód płodowych. Około jednej trzeciej wad rozwojowych ujawnia się dopiero na tym etapie, gdy struktury anatomiczne są już dostatecznie duże do precyzyjnej oceny. NFZ nie refunduje tego badania, ale lekarze traktują je jako stały punkt opieki nad ciążą.

Kiedy USG prenatalne rozszerza się o dodatkowe obrazowanie?

W określonych sytuacjach lekarz proponuje badania uzupełniające, w tym:

• echokardiografię płodu (echo serca) – szczegółową ocenę serca dziecka, wskazaną m.in. przy nieprawidłowościach w USG połówkowym, przy rodzinnym obciążeniu wadami serca lub w przebiegu cukrzycy u matki;
• neurosonografię – dokładną analizę ośrodkowego układu nerwowego, wykonywaną w II lub III trymestrze.

Oba badania są dodatkowo płatne – w konkretnych wskazaniach mogą jednak oszczędzić rodzicom wielu tygodni niepewności.

Co refunduje NFZ w diagnostyce prenatalnej?

Od 5 czerwca 2024 roku Program Badań Prenatalnych NFZ obejmuje wszystkie kobiety w ciąży, niezależnie od wieku. Bezpłatnie wykonasz:

• USG genetyczne I trymestru wraz z testem podwójnym (PAPP-A i beta-hCG),
• USG połówkowe II trymestru,
• konsultację genetyczną,
• badania inwazyjne (np. amniopunkcję) i cytogenetyczne.

Wystarczy skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę. Poza refundacją pozostają natomiast USG III trymestru, echokardiografia płodu, neurosonografia oraz nieinwazyjne testy NIPT z krwi matki (np. PANORAMA).

USG prenatalne w Bielsku-Białej

USG prenatalne w Bielsku-Białej wykonasz w klinice Gyncentrum przy ul. Komorowickiej 140. Gyncentrum prowadzi diagnostykę prenatalną od ponad 20 lat, a lekarze w tej placówce mają certyfikaty FMF oraz Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników.

Badania odbywają się na aparatach z obrazowaniem 3D/4D HD Live oraz 5D wspomaganym AI. Technologia ta daje ostrzejszy widok anatomii dziecka i większą precyzję diagnostyczną. W jednym miejscu zaplanujesz USG genetyczne i USG połówkowe, a w razie wskazań – testy NIPT lub badania inwazyjne. Termin badania dopasujesz do wyznaczonego okna czasowego. Zarejestrujesz się telefonicznie, online lub na miejscu w klinice.

Diagnostykę wykonasz zarówno w ramach NFZ (na podstawie skierowania od lekarza prowadzącego ciążę), jak i komercyjnie. W klinice Gyncentrum możesz liczyć na ciągłość opieki – od pierwszego badania prowadzi cię ten sam zespół, który zna całą historię ciąży.

Co daje terminowe USG prenatalne?

Prawidłowy wynik oznacza spokój na kolejne tygodnie, natomiast nieprawidłowy – czas, żeby bez pośpiechu zaplanować dalszą opiekę. Im wcześniej ustalisz terminy badań USG, tym mniejsze ryzyko, że którekolwiek z nich wypadnie poza wskazane okno diagnostyczne.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, Dziennik Ustaw 2024 r. poz. 767, https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2024/767

2. Badania prenatalne dla każdej kobiety w ciąży, https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/badania-prenatalne-dla-kazdej-kobiety-w-ciazy

3. Sieroszewski P., Haus O., Zimmer M. i in., Recommendations for prenatal diagnostics of the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians and the Polish Society of Human Genetics, Ginekologia Polska, 2022, http://journals.viamedica.pl/ginekologia_polska/article/view/87284

materiały partnera (wp)