Test owulacyjny

Test owulacyjny wykrywa wzrost stężenia hormonu luteinizującego (LH) w moczu, który zwykle poprzedza owulację o 24-36 godzin. Pomaga wybrać czas współżycia podczas starań o ciążę, ale dodatni wynik nie potwierdza, że komórka jajowa została uwolniona. Test nie służy do zapobiegania ciąży.

Badanie nazywane jest również: test płodności, test LH.

Teoretyczne i techniczne podstawy badania

Badanie polega na stwierdzeniu w okresie okołoowulacyjnym – przewidywanym na podstawie przebiegu cyklu miesiączkowego – wzrostu wydalania z moczem hormonu luteinizującego (LH). Pomaga to oszacować termin owulacji (jajeczkowania), a co za tym idzie okres płodny kobiety. Sam wynik testu nie potwierdza jednak wystąpienia owulacji.

Regulatorem zmian fizjologicznych w cyklu płciowym kobiety są wydzielane do krwi w zmiennych ilościach i odpowiednich proporcjach hormony. Stężenie hormonu luteinizującego (LH) – wydzielanego przez przysadkę mózgową – zwiększa się szybko w okresie przedowulacyjnym. Wykrywany w moczu wzrost LH zwykle poprzedza owulację o 24-36 godzin (uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka Graafa). Ponieważ zapłodnienie możliwe jest tylko w ograniczonym czasie wokół owulacji, znajomość jej przewidywanego terminu ułatwia planowanie ciąży.

Znane są również inne naturalne metody obserwacji płodności: tzw. kalendarzyk małżeński, pomiar temperatury ciała i badanie właściwości śluzu. Stosowano także badanie oporności elektrycznej śliny oraz badanie sposobu krystalizacji śluzu lub śliny metodą optyczną. Nie wszystkie te metody wiarygodnie przewidują termin owulacji. Ich skuteczność jest ograniczona ze względu na znaczną liczbę czynników wpływających na wynik badania.

Czemu służy badanie?

Badanie pomaga oszacować termin owulacji i zaplanować współżycie w okresie płodnym. Może być przydatne dla par, w których kobieta ma kłopoty z zajściem w ciążę, ale nie zastępuje diagnostyki przyczyn tych trudności.

Czytaj również: Badanie nasienia

Wskazania do wykonania badania

Oszacowanie terminu owulacji w celu wybrania dogodnego momentu współżycia podczas starań o ciążę.
Obserwacja zmian hormonalnych w cyklu miesiączkowym; test nie jest metodą antykoncepcji.

Badanie może być wykonane bez zlecenia lekarza.

Badania poprzedzające

Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań. W sytuacjach, gdy test ma służyć ustaleniu optymalnego terminu współżycia podczas starań o ciążę, warto skonsultować się z lekarzem ginekologiem.

Sposób przygotowania do badania

Przed badaniem należy zapoznać się z instrukcją konkretnego testu i unikać nadmiernej ilości płynów, które mogą rozcieńczyć mocz. Nie należy samodzielnie odstawiać przyjmowanych leków. Niektóre preparaty, zwłaszcza stosowane w leczeniu niepłodności, mogą wpływać na wynik; wątpliwości należy omówić z lekarzem. Podczas starań o ciążę należy unikać alkoholu i używek.

Opis badania

Test wykonuje się przez kilka kolejnych dni przed spodziewaną owulacją. Dzień rozpoczęcia badania zależy od długości cyklu miesiączkowego i instrukcji testu; owulacja nie zawsze przypada w połowie cyklu. Materiałem do przeprowadzenia testu owulacyjnego jest mocz badanej kobiety. Zależnie od rodzaju testu można nanieść mocz na test, zanurzyć jego końcówkę w próbce pobranej do czystego, suchego naczynia lub umieścić ją w strumieniu moczu. Ilość próbki, pora badania i czas odczytu wyniku powinny być zgodne z instrukcją producenta. Nie ma jednej zalecanej pory dnia dla wszystkich testów. Jeżeli badanie wykonywane będzie samodzielnie przy użyciu testu zakupionego w aptece, należy postępować zgodnie z instrukcją na załączonej ulotce.

Jeśli test przeprowadzany będzie w laboratorium analitycznym, sposób pobrania, przechowywania i dostarczenia moczu należy wcześniej uzgodnić z laboratorium.

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie

Przed badaniem

Choroby infekcyjne dróg moczowych.
Aktualnie przyjmowane leki.

Jak należy zachowywać się po badaniu?

Jeśli test przeprowadzono w celu oszacowania terminu owulacji podczas starań o ciążę, nie zaleca się kilkudniowej wstrzemięźliwości w celu zwiększenia liczby plemników. Współżycie co 1-2 dni w okresie płodnym sprzyja zajściu w ciążę, a częstsze współżycie nie zmniejsza płodności. Częstotliwość należy dostosować do preferencji pary.

Czytaj również: Jak przygotować się do badania USG jamy brzusznej?

W przypadku, gdy badanie nie wykazało wzrostu LH, zwłaszcza w kolejnych cyklach, należy skontaktować się z lekarzem. Niewykrycie wzrostu LH może wynikać również z pominięcia krótkiego wzrostu stężenia hormonu lub niewłaściwego wykonania testu. Testu owulacyjnego nie należy wykorzystywać do wyznaczania dni bezpiecznych w celu zapobiegania ciąży.