Ultrasonografia dopplerowska, potocznie nazywana Dopplerem, pozwala ocenić przepływ krwi w naczyniach i sercu. Pokazuje jego kierunek i prędkość, pomagając rozpoznać zwężenia naczyń oraz inne zaburzenia krążenia. Badanie wykorzystuje fale ultradźwiękowe, bez promieniowania rentgenowskiego.
Badanie nazywane jest również: badanie dopplerowskie.
Nazwa zwyczajowa: Doppler.
Teoretyczne i techniczne podstawy badania
Metoda ta jest odmianą badania ultrasonograficznego opartą na tzw. zjawisku Dopplera. Zjawisko to polega na zmianie częstotliwości fali akustycznej odbitej od ruchomej przeszkody. Zbliżanie się przeszkody do źródła fali powoduje wzrost częstotliwości, a oddalanie – zmniejszenie częstotliwości odbitej fali. Różnica tych częstotliwości zwana jest przesunięciem dopplerowskim.
Zjawisko to zostało wykorzystane w budowie specjalnych aparatów ultradźwiękowych, które umożliwiają ocenę przepływu krwi w naczyniach krwionośnych i sercu. Ultradźwięki odbite od poruszającej się masy krwinkowej powracają do sondy z inną niż wyjściowa częstotliwością. Różnica tych częstotliwości jest podstawą uzyskiwania obrazów dopplerowskich. Przepływ krwi ocenia się za pomocą Dopplera fali ciągłej, Dopplera impulsowego lub prezentacji kolorowej.
Czemu służy badanie?
W ultrasonografii dopplerowskiej można ustalić, czy widoczna struktura anatomiczna jest naczyniem krwionośnym, czy istnieje w niej ruch krwi i jaki ma charakter – korkowy, laminarny czy burzliwy, jaki jest kierunek przepływu krwi.
Można też tą metodą ocenić zmiany prędkości przepływu krwi w miejscu przeszkody wewnątrznaczyniowej czy przewężenia całego naczynia, przedstawić unaczynienie patologicznego guza oraz obliczyć ilościowe parametry przepływu krwi.
Wskazania do wykonania badania
- Zaburzenie krążenia obwodowych naczyń tętniczych i żylnych.
- Objawy neurologiczne sugerujące niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego.
- Stany kliniczne sugerujące przetoki naczyniowe.
- Tętniaki aorty i naczyń brzusznych.
- Ocena stanu krążenia narządów przeszczepionych.
- Ocena serca – wskazania omówiono w echokardiografii.
Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza.
Sposób przygotowania do badania
Patrz: „Ultrasonografia”.
Badania poprzedzające
Bardzo często wcześniej wykonane jest tradycyjne badanie ultrasonograficzne.
Opis badania
Patrz: „Ultrasonografia”.
Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie
Patrz: „Ultrasonografia”.
Jak należy zachowywać się po badaniu?
Nie ma specjalnych zaleceń.
Możliwe powikłania po badaniu
Patrz: „Ultrasonografia”.
Opracowano na podstawie:
dr n. med. Ryszard Hermann
lek. med. Maciej Hermann
Badania dopplerowskie
„Encyklopedia Badań Medycznych”
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996